Atatürk’ün Dış Siyaset Anlayışı Nasıldı?

“Milletin hayatı tehlikeye uğramadıkça, savaş bir cinayettir” diyen büyük asker ve komutan Atatürk, savaşı sevmezdi. O’na göre milletler, önce bölgesel sonra da evrensel açıdan birbirlerini, beliren tehlikelere karşı desteklemelidirler. Bunun için Atatürk, gelişen dünya şartlarının karşısında, vatanın güvenliği için çeşitli bölgesel anlaşmalara yönelmişti. Saldırgan bir devletin, kendinden zayıf bir milletin ve devletin, başka devletlerce savunulacağını anlayınca, saldırganlığından, yenilgi korkusundan cayacağını ve uzaklaşacağını çok iyi biliyordu.

İşte Atatürk döneminde ve ondan sonraki Türk hükümetlerince izlenen politika bu olmuştur. “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesi, önce Türkiye içinde ve Türkiye’nin yaşadığı bölgede barış sağlamak; Sonra da o bölge ile birlikte dünyada evrensel barışı sağlama çabasıdır. Atatürk bu amaçla, Cenevre’de dünya barışını sağlamak için kurulan “Milletler Cemiyet” ne katılmayı öngördü. Ondan sonra da boğazlar meselesi, Hatay ve Musul sorununu bu uluslararası toplulukta çözmeyi ilke edindi. Doğu sınırının güvenliği için, İran’la ve Irak’la Sadabat Paktı (1937); Faşist İtalya’ya karşı, Romanya, Bulgaristan, Yugoslavya ve Yunanistan’la Balkan Antantı kuruldu. (1934). Bu antlaşmalar, bir saldırıya karşı, ortak savunmayı amaç edinmişlerdir.