Buluş Nedir?, Çeşitli Buluşlar

Buluş nedir?

Buluş nedir diye sorulduğunda akla gelen yanıt oldukça basit: Daha önce bulunmayan bir şeyin, insan çabasıyla geliştirilmesi ve kullanıma sunulması sonucu ortaya çıkan ürün. Bütün buluşlar bir gereksinimi karşılamak üzere yapılırlar. Bu nedenle birdenbire ortaya çıkıveren buluş çok azdır. Buluşlar çoğunlukla daha önce var olan teknolojilerin yeni ve benzersiz bir biçimde bir araya getirilmesinin sonucudur. Buluşlar bireysel çabaların sonucu olabileceği gibi, bir takım çalışmasının sonucu da ortaya çıkabilirler. Zaman zaman, bir alandaki gereksinimi karşılamak için bir şey bulmaya çalışan bilim adamlarının, rastlantıyla farklı alana hizmet edecek şeyler bulduğu da olur. Bazen de, birbirinden habersiz iki bilimadamı aynı anda aynı çalışmayı yürütürler, ister küçük, ister büyük olsun bütün buluşlar dünyayı değiştirmiştir, insanlık üzerindeki etkisi ister küçük ister büyük olsun, bir buluşun ardından dünya asla eskisi gibi değildir artık…

Bunları biliyor musunuz?

Tarihte birçok buluşun formülü ya da yapılış ilkeleri gizli tutulmuştu. Bu yolla yeni buluşlar, o buluşları ellerinde bulunduranlara önemli kazançlar sağlamıştı. Bu buluşlardan biri de ayna. Ayna, uzun yıllar Venediklilerin tekelindeydi. Aynanın sırrını çalmak için cinayetler işlendi, hırsızlıklar yapıldı. En çok şey bulan buluşçu ABD’li Thomas Alva Edison. Edison, 84 yaşında öldüğünde ardında 1368 patentli buluş bırakmıştı.

Birçok-buluş, bulunmalarından önce bilimkurgu eserlerine konu oldu. Denizaltı, uçak, televizyon, telefon gibi buluşlar bunlardan birkaçı. Bilimkurgu kitaplarında yer alan ışınlama makineleri, ışık hızıyla yolculuk eden gemiler ve insan benzeri robotlar hâlâ bulunmayı bekliyor.

Savaşlar dünyada yaşanacak en büyük felaketler.Bununla birlikte birçok teknolojik yenilik savaşlar sırasında çıktı ve günlük yasama girdi. Günümüzde kullandığımız birçok modem eşya, ikinci Dünya Savaşı sırasında geliştirilen teknolojilerin birer uzantısı. Radar, bilgisayar, Internet, jet motorlu uçaklar bunlardan birkaçı.

Kibrit çakmaktan sonra bulunmuştur.

Yapay uydular

Bulunuş tarihi 1957

İlk yapay uydu olan Sputnik-l, 1957de yörüngeye yerleştirilmişti. Günümüzde uydulardan haberleşme, bilim, savunma gibi alanlarda yararlanılıyor. Uyduların bugün bize sağladığı en büyük kolaylıksa televizyon yayınlarının iletilmesi ve cep telefonlarıyla iletişim olanağı.

Televizyon

Bulunuş tarihi 1923

Televizyonun en önemli parçası olan katot ışınlı tüpü 1897de Alman Kari Braun geliştirdi. 1923 yılında Rus asıllı ABD’Iİ mühendis Zworykin, “ikonoskop kamera tüpünü” geliştirip patentini aldı. Televizyon yayınları 1935te Almanya’da, renkli yayınlarsa 1954te ABD’de başladı.

Barut

Bulunuş tarihi 850

Barut, Çinliler tarafından, ilk zamanlarda havai fişek ya da aydınlatma fişekleri gibi şeyler yapmakta kullanılırdı. Sonraları, top, tüfek gibi ateşli silahlarda kullanıldı. Top gibi ateşli silahlar sayesinde en güçlü kaleler bile fethedilebildi.

Otomobil

Bulunuş tarihi 1769

Buhar gücüyle çalışan ilk otomobili Fransız Cugnot yapmıştı; ama bu otomobil yaygınlaşmadı. Günümüzdeki otomobillerin öncüleri Daimler, Benz ve Olds gibi girişimciler sayesinde üretildi. Henry Ford, otomobillerin seri üretimini yaparak yaygınlaşmasını sağladı.

Roket

Bulunuş tarihi 1914

İlk roketlerin, Çin’de barutun bulunmasıyla birlikte doğduğu söylenebilir. Modem roketlerin temelleriyse ABD’Iİ fizikçi Robert Goddard’ın çalışmalarıyla atıldı, ikinci Dünya Savaşı sırasında Alman Von Braun’un geliştirdiği roketleri, ABD’li ve Rus bilim adamlarının çalışmaları izledi.

Kompakt Disk

Bulunuş tarihi 1978

Piyasaya ilk sürüldüğünde yalnızca ses kaydı yapılan sayısal plastik diskler günümüzde filmden bilgisayar oyunlarına kadar birçok şeyin depolanmasında kullanılır. Eski ses kayıt bantlarından ve plaklardan daha uzun ömürlü olması kısa sürede yaygınlaşmasını sağlamıştır.

Telefon

Bulunuş tarihi 1876

Elektrik sinyalleri aracılığıyla sözlü iletişimin sağlanmasına ilişkin ilk deneyleri 1830′larda Faraday yapmıştı. Bu bilgilerin ışığında çalışan ve kullanılışlı bir aygıt yapan kişi Graham Bell oldu. Günümüzde cep telefonları gibi birçok değişik çeşidi kullanılıyor.

Telgraf

Bulunuş tarihi 1835

Danimarkalı fizikçi Orsted’in I820′de teldeki elektrik akımının, telin yanına konan bir pusula iğnesini saptırdığını bulmasından sonra telgraf üzerinde ilk çalışmalar yapıldı. 1835’te Morse bir telgraf aygıtı ve kendi adıyla anılan, nokta ve çizgilerden oluşan bir kodlama biçimi geliştirdi.

Pusula

Bulunuş tarihi 1182

Çinli denizciler, doğal bir mıknatıs cevheri olan mıknatıs taşı parçalarının bir çubuğa tutturularak su yüzeyinde yüzdürüldüğünde kendiliğinden kuzeye yöneldiğini buldular. Pusulanın ibresi sürekli kuzeyi gösterdiğinden yön bulmak için kullanılmaya başlandı.

Tekerlek

Bulunuş tarihi MÖ 3500

Tekerlekli taşıma fikrinin, yüklerin ağaç tomruklan üzerinde taşınmasından doğduğu düşünülmektedir. Taşıtlar dışında çömlekçi tezgâhlarında ve değirmenlerde de kullanıldı. Önceleri tahtadan yapılan tekerlekler, bugün çeşitli malzemeler kullanılarak üretiliyor.

Uçak

Bulunuş tarihi 1903

Uçmak insanların düşlerini her zaman süslemişti. Tarihte Hezarfen Ahmet Çelebi ya da Montgolfier kardeşlerin yaptığı gibi uçuşlar yapıldıysa da, modem anlamda motor kullanılarak yapılan ilk uçuş, Wright kardeşler tarafından 17 Aralık 1903′te gerçekleştirildi.

Saat

Bulunuş tarihi MÖ 3500

İlk saat yere saplanmış bir sopaydı; Güneşin hareketine göre gölgesine bakılarak zaman tahmin edilirdi. MÖ 1500’lerde su ve kum saatleri geliştirildi. Zemberekli mekanik saatler ortaçağda yapıldı. 20. yüzyılın son çeyreğindeyse elektronik saatler kullanılmaya başlandı.

Para

Bulunuş tarihi MÖ 7. yüzyıl

Para bulunmadan önce insanlar gereksinimlerini takas yoluyla karşılıyorlardı. Alışverişlerde deniz kabuklarının kullanıldığı da olmuştu, ilk resmi parayı MÖ 7. yüzyılda yaşayan Lidya kralı Kroisos bastırdı. 17. yüzyıldan başlayarak da kâğıt paralar kullanıma girdi.

Bilgisayar

Bulunuş tarihi 1946

Bilgisayarların atası olan ilk mekanik sayısal hesap makinesini I642′de Blaise Pascal yapmıştı. Günümüzdeki bilgisayarların ilk örnekleri 1940′larda ortaya çıktı, ilk bilgisayarlar oda büyüklüğündeydi, mikroçiplerin bulunmasının ardından zamanla küçüldüler.

Mikroçip

Bulunuş tarihi 1959

İlk radyo-televizyonlarda elektrik akımını kontrol etmek için lambalar kullanılırdı. Bunlar büyük, kısa ömürlü ve pahalı olduğu için, 1947’de transistörler, 1950ların sonunda da çok az yer kaplayan mikroçipler kullanılmaya başlandı. Böylece eskiden çok büyük olan elektronik aygıtlar küçüldü.

Matbaa

Bulunuş tarihi 1438

Önceden hazırlanmış kalıplarla kitap basmayı Çinliler ve Uygur Türkleri uzun zamandır biliyordu. Ne var ki bu yöntemler yaygın değildi. Gutenberg, I438′de eritilmiş metalden yapılma tek tek harfleri kullanarak baskı yapmayı sağlayan bir yöntem geliştirdi.

Radyo

Bulunuş tarihi 1901

Radyonun çalışma ilkesinin temeli olan elektromanyetik dalgaların varlığını Maxwell 1864 yılında göstermişti. Alman fizikçi Hertz ise 1887de bu dalgaları üretmeyi başardı, italyan fizikçi Marconi de bunları Atlas Okyanusu’nun diğer tarafına ileterek ilk radyo yayınını yapmış oldu.

Mikroskop

Bulunuş tarihi 1590

Aslında ilk mikroskop tek bir mercekten oluşan basit bir araçtı ve 15. yüzyıldan beri biliniyordu, ilk bileşik mikroskop, I590′da Felemenkli Hans Janssen ve oğulları tarafından yapıldı ve kullanıldı. Kısa süre içinde İtalya ve İngiltere’ye kadar yayıldı.

Yazı

Bulunuş tarihi MÖ 4. binyıl

Yazının atası resimdir. Sümerlerin kullandığı ilk alfabede resimler giderek değişmiş ve harflere dönüşmüştü. Çivi yazısı denen bu ilk alfabeyle yazılan yazılar kil tabletlere kazınırdı. Fenikeliler bu yazıyı sadeleştirdi, günümüzde kullanılan alfabenin temellerini attı.

Teleskop

Bulunuş tarihi 1606

Optik teleskopun Avrupa’da 17. yüzyılın başlarında yapıldığı sanılıyor, ilk teleskopun nasıl ve kim tarafından yapıldığı tam olarak bilinemiyor. Bu nedenle yaptığı teleskopu gökyüzü gözlemlerinde kullanan İtalyan bilim adamı Galileo, bu aleti bulan kişi kabul edilir.

Çanak Çömlek

Bulunuş tarihi MÖ 5000’ler

Neolitik çağda bulunan çanak-çömlekler uygarlığın temellerinden biridir, insanlar, çanak-çömlekler sayesinde sulu yemek yapabildiler. Bu yolla tarımsal ürünlerin tüketilmesi ve çok sayıda insanın duyurulabilmesi sağlandı. Böylece nüfus arttı ve ilk kentler kuruldu.

Ateş

Bulunuş tarihi MÖ yaklaşık 500.000

Ateş, insanın doğada rastlayabildiği bir şeydi, insan zamanla, yıldırım düşmesi gibi doğal yollarla oluşan ateşi istediği gibi kullanmayı öğrendi. Kontrollü bir biçimde kullanılan ateş, yemek pişirmek, ısınmak, madenleri eritip işlemek gibi birçok şeye olanak sağladı.

Takvim

Bulunuş tarihi MÖ 2800

Takvimin kökeni Sümerlere kadar dayanır. Eski Mısırlılar ve Babilliler de takvim kullanmıştı. Modern anlamda ilk takvim, MÜ 46′da hazırlanan Julyen takvimiydi. Bu takvimin hatalar düzeltilerek hazırlanan yeni takvime Sregoryen takvim dendi. Bugün hâlâ bu takvimi kullanıyoruz.

Elektrik Ampulü

Bulunuş tarihi 1879

Ampul, bir telden geçen elektrik akımının teldeki dirence bağlı olarak ısı yayması ve akkor haline gelince ışık saçması ilkesiyle çalışır. Edison’un elektrik ampulünü buluşuna kadar mum, gaz lambası, gibi aydınlatma araçları kullanıldı. 1880′lerde seri üretimine başlandı.