Örümcekler
Şubat 5, 2010 | Kategori: Bilimsel Konular
Örümceklerin Yapısı
Çoğu kişi örümceklerin de böcek olduğunu düşünür. Oysa, onlar farklı bir canlı grubudur. Böcekler 6 bacaklıdır; ama örümceklerin 8 bacağı vardır. Bu özellik, örümcekleri böceklerden kolayca ayırdedebilmemizi sağlar. Vücutları iki bölümden oluşur; birincisi baş-göğüs, ikincisi karın bölümüdür. Böceklerden bir başka farkı da baş ve göğüs bölümlerinin birleşik olmasıdır. Çoğunlukla 8 gözleri vardır ve bunlar çiftler halindedir. Anten ve kanatlan yoktur. Keliser denilen ağız parçalarının ucunda sokma iğneleri yer alır.
Baş-Göğüs Bölümü
Örümceklerin Özellikleri
Örümceklerin hepsi etçildir ve çoğunlukla böceklerle beslenirler. Bazı örümcekler, diğer örümcek türlerini de yer. Örümceklerin bir kısmı ağ kurarak, bir kısmı da doğrudan avlarına saldırarak avlanır. Ağ kuranlar, ağlarının üzerinde avlarını beklerler ya da başka bir yerde saklanırlar. Ağ kurmadan avlananlar, çoğunlukla vücut renklerine benzer renkteki ortamlarda hareketsiz beklerler. Örümcekler, vücutlarındaki ve bacaklarındaki özelleşmiş tüyler sayesinde en küçük titreşimleri bile hissederler, bu da avlanmalarını sağlar. Çiftleşme bazen erkeğin ölümüyle sonuçlanabilir. Bu, dişinin erkek örümceği av sanmasından kaynaklanır. Bazı türlerde erkek örümcekler, çiftleşme öncesi dişiye ipeğe sardıkları bir böceği hediye ederek bu olasılığı azaltırlar. Örümceklerin ürettikleri ipek, bilinen en sağlam ipliktir, ipek, proteinden yapılmıştır, ipekten ağı, av yakalamak ya da yumurtaları korumak için kullanırlar. Yumurtadan çıkan yavrular erginleşene kadar 4-12 kez deri değiştirirler. Bazı türlerde bu olay yaşam boyu sürer. Örümcekler çoğunlukla 1-2 yıl yaşarlar. Örümcek ağları, tekerlek yada dörtgen gibi farklı biçimlerde olabilirler.
Kahverengi Örümcek
Boy Dişi 7,5 mm, Erkek 7 mm
Özellikleri Akdeniz’e özgü zehirli bir örümcektir. Zehiri, ısırdığı yerlerde yara oluşumuna neden olur. Çoğunlukla kahverengidir. Baş-göğüs bölümünde keman biçiminde koyu kahverengi bir leke vardır. Uzun bacaklıdır. Taşların altında, ağaç kovuklarında, evlerde ve mağaralarda yaşar.
Meşeyapraklı Örümcek
Boy 12-15 mm
Özellikleri Adını, sırtında bulunan ve biçimi meşe yaprağına benzeyen beyaz lekeden alır. Tekerlek şeklinde ağ örer. Tuzak ağları ve saklanma ağları farklı biçimlerdedir. Soyu tehlike altındadır.
Koşucu Örümcek
Boy 8-10 mm
Özellikleri Uzun karın bölümü, vücudu boyunca uzanan kahverengi bandı ve iki beneği sayesinde diğer örümceklerden kolayca ayırdedilebilir. Uzun çimenlik alanlarda ve fundalıklarda sıklıkla bulunur. Yaz ortasında yaygın olarak görülür.
Yengeç Örümceği
Boy Dişi 8 mm, Erkek 5 mm
Özellikleri Adını, yengeç gibi yan yan yürümesinden alır. Sırtında üst üste binmiş üçgenlere benzeyen açık renk çizgiler vardır. Çayırlıklarda bulunur. Genelde avını bir çiçeğin üstünde hareketsiz durarak bekler. Avının üzerine aniden atlar ve zehiriyle öldürür.
Huni Ağ Örümceği
Boy 8-14 mm
Özellikleri Ağını otlar, çayırlar ve ağaç kökleri arasına, yere paralel olarak örer. Ağı huni biçimindedir. Bunun yakınına, saklanmak için ayrıca tüp biçiminde bir ağ örer. Uzun tüylü bacakları vardır. Küçük bitkilerin ve çalıların arasında yaşar. Dişi, yavrularına ölünceye kadar bakar.
Altınbahce Örümceği
Boy Dişi 19-28 mm, Erkek 5-9 mm
Özellikleri Sırtında siyahın üzerine sarı ya da portakal rengi çizgiler bulunur. Küçük böceklerle beslenir. Dişi, kendinden 2 kat büyüklükte bir avı yiyebilir. Ağları 60 cm’ye ulaşabilir. Çiftleşme sonrasında dişi, kahverengi bir kesenin içine 300-1400 yumurta bırakır.
Kurt Örümceği
Boy 6-8 mm
Özellikleri Bacak ve ağız yapıları kuvvetlidir. Avlarına saldırarak beslenir. Tarla, otlak ve ormanlarda yaşar. Otların ve dökülmüş yaprakların altlarında saklanır. Dişi, yumurtalarını karın bölümünde bir kesenin içinde taşır. Anne, yumurtadan çıkmış yavrular büyüyene kadar, onları sırtında taşır.
Haçlı Örümcek
Boy Dişi 12 mm, Erkek 8 mm
Özellikleri Sırt kısmında haç şeklinde sıralanmış beyaz lekeler bulunur. Tekerlek biçimindeki ağının çapı 40 cm’ye ulaşabilir. Karnının arka ucunda yer alan salgı bezleriyle yedi farklı tipte ipek üretir. Bahçelerde, bazen de evlerde yaşar.
Su Örümceği
Boy Dişi 8-15 mm, Erkek 9-12 mm
Özellikleri Örümcekler arasında su yaşamına tümüyle uyum sağlamış tek türdür. Su bitkileri arasına, çan şeklinde hava geçirmeyen bir yuva kurar. Yuvanın içini, su yüzeyinden alarak tüyleri arasında taşıdığı havayla doldurur. Tüm yaşamını bu yuvanın içinde geçirir.
Dikenkarınlı Örümcek
Boy 5-9 mm
Özellikleri Sırtında 2 mm uzunluğunda 6 dikeni vardır. Bu sayede kolayca yem olmaz. Zararsızdır. Dişi, 100-250 yumurta bırakır. Ağıyla, güveler ve diğer böcekleri yakalar. Ağaçlarda,çalılık alanlarda yaşar. Dişi ekim ile ocak arasında, erkekse ekim ve kasım arasında sıklıkla görülür. Tropikal bölgelerde yaşar.
Uğurböceği Örümceği
Boy Dişi 15-20 mm, Erkek 10 mm
Özellikleri Yalnızca ergin erkeklerin karın bölümleri kırmızı, dişi ve yavrularınki siyahtır. Dişi, çiftleşme sonrasında toprağın içine bir tüp örer ve yumurtalarını buraya bırakır. Gündüz, içinde yumurtaların bulunduğu kozayı dışarı çıkarır, ısınmasını sağlar; gece de yerine geri koyar. Yavrular kış boyunca tüpte kalırlar.
Dantel Ağ Örümceği
Boy 7-12 mm
Özellikleri Ağı parlak mavi renklidir. Diğer örümceklerinki gibi esnek olan ağ iplikleri, gerçek boylarının 10 katına uzayabilir. Dişi örümcek yaklaşık 40 yumurta bırakır. Çoğunlukla ağaçlar üstündeki kovuklarda ve taşların altlarında saklanır.
Dörtgenbahçe Örümceği
Boy Dişi 15 mm, Erkek 8 mm
Özellikleri Sırtında kare şeklinde dizili 4 beyaz leke bulunur. Renkleri çok çeşitlidir. Sarı, yeşil, portakal rengi, kırmızı ya da kahverengi olabilir. Temmuz ile ekim arasında görülebilir. Büyük ve karmaşık bir ağ örer. Avlarını ördüğü ağla yakalar.
Tarakayaklı Örümcek
Boy 4-7 mm
Özellikleri Karın bölümünün önünde açık renkli ince bir bant vardır. Bacakları incedir. Ağ kurarak avlanır. Bazen arka bacaklarıyla avının üzerine yapışkan bir ağ fırlatır. Bütün dünyaya yayılmıştır. Evlerde pencere kenarlarına ve saçaklara ağ kurar.
Gümüş Ağ Örümceği
Boy Dişi 15 mm, Erkek 5 mm
Özellikleri Ağını, çekirge ve cırcırböceği yakalayabilmek için yere dik örer. Dişinin sırtında siyah ve beyaz çizgiler bulunur. Dişi ergenliğe ulaştığı sırada dişleri yumuşaktır ve erkek çiftleşmek için bu zamanı bekler; böylece çiftleşme sonrası dişinin kendisini yeme tehlikesinden kurtulur.
Hemşire Örümcek
Boy 15 mm
Özellikleri Su kenarlarında ve ormanın açık alanlarında avlanır. Renkleri gri ve koyu kahverengi arasında değişir. Çiftleşme sırasında erkek, dişiye ağla sarılmış bir böcek hediye eder. Dişi, yumurta kesesini vücudunun alt kısmında taşır ve yavrularına bakar.
Tüküren Örümcek
Boy Dişi 4-6 mm, Erkek 3-4 mm
Özellikleri Sarı renkli ve kahverengi beneklidir. Adını avlanma biçiminden alır. Avına 20 mm uzaklıktan yapışkan ve zehirli bir sıvı püskürtür. Böylece avını hareketsiz hale getirir, yakalar ve yer. Yavaş hareket eder. Diğer örümceklerden farklı olarak baş-göğüs bölümü kann bölümünden daha yüksektir.
Ev Örümceği
Boy 10 mm
Özellikleri Büyük, uzun bacaklı bir örümcektir. Sırtında “V” şeklinde bir deseni vardır. Gövdesi genelde tüylüdür ve renkleri açık kahverengiden koyu kahverengiye değişir. Ağ kurarak avlanır. Zararsızdır. Dünyanın her yerinde bulunur. Evlerde ve taşlar arasında yaşar. Dişilerin yaşam süresi birkaç yıldır.
Hörgüçlüyengeç Örümceği
Boy Dişi 6-7 mm, Erkek 2,5-3,5 mm
Özellikleri Yengeç gibi yan yan yürür. Avını, çiçeklerin üzerinde bekler. Böcek çiçeğe konduğunda, onu yakalayıp zehiriyle öldürür. Anne örümcek yumurtalarını bir kesede saklar. Vücut renkleri sarı, beyaz veya pembe olabilir. Karın bölümünün şekli sayesinde kolaylıkla ayırdedilebilir.
Sıçrayan Örümcek
Boy Dişi 7 mm, Erkek 5 mm
Özellikleri Erkeğin vücudu koyu siyah renkli, dişininki kahverengi ve beyazdır. Vücudu boyunca iki beyaz bant uzanır. Kuru otlaklarda, çalıların arasında ve ormanlık alanlarda yaşar. Adını avlanma yönteminden alır. Avlarını, üzerlerine sıçrayarak yakalar.
Karadul
Boy Dişi 13 mm, Erkek 6 mm
Özellikleri Dünyadaki en zehirli örümcektir. Dişinin karnının altında belirgin bir kırmızı leke bulunur. Erkek ve yavru karadullar zararsızdır. Böceklerle beslenir. Dişi bazen çiftleşme sonrası erkeği yer. Erkek karadul dişiden çok küçüktür. Fotoğrafta çiftleşen karadullar gösterilmektedir.
Çiçek Örümceği
Boy Dişi 7-10 mm, Erkek 3-5 mm
Özellikleri Dişinin rengi genelde beyaz, açık sarı ve açık yeşil arasındadır. Erkeğin rengi dişiden daha açıktır. Ağla avlanmaz. Dişi, genelde saklanmak için vücut rengine yakın çiçeklerin üstünde durur. Çiçeklerin üzerine beslenmek için konan böcekleri yer. Mayıs ile ağustos arasında sıklıkla görülür.
Kuşyiyen Örümcek
Boy 30 cm’ye ulaşabilir.
Özellikleri En büyük tarantuladır. Bacak boyu yaklaşık 21 cm’dir. Yavru örümceklerin boyları ilk yıllarda 4,5 cm’ye ulaşabilir. Büyük cırcırböcekleri, solucanlar, kertenkeleler, küçük kuşlar ve farelerle beslenir. Erkek 2-4 yıl yaşarken, dişi 12 yıl yaşayabilir. Çöl ve bozkırlarda bulunur. Türkiye’de yoktur.
Kırmızı Dizli Tarantula
Boy Dişi 75 mm, Erkek 55 mm
Özellikleri Saldırgan olmayan bir tür tarantuladır. Yalnızca rahatsız edildiğinde, karın tüylerini batırarak kendini savunur. Dişi ancak 7 yılda erginleşir. Böcekler ve kertenkelelerle beslenir. Ağ örmez, toprağa kazdığı boru şeklindeki yuvasında yaşar. Ormanlarda ve çalılıklarda bulunur. Türkiye’de yoktur.
Titreyen Örümcek
Boy 7-10 mm
Özellikleri Gövdesi ve uzun bacakları genelde saydamdır. 3 yıla kadar yaşayabilir. Dünyanın her yerinde, evlerde çok yaygın olarak bulunur. Banyo, tuvalet, bodrum gibi nemli ortamları sever. Bazen başka örümceklere saldırıp, onların ağlarını kullanır.
Kaynak : Tübitak



























Örümcekler yazısına 1 Yorum Var
Rıdvan ÇOKYAZAR
Şubat 6, 2010 : 18:02
Çok önemli bir çalışma… Fakat ÖRÜMCEKLERLE ilgili daha detaylı bir çalışma yapılması ve özellikle ülkemizdeki örümcek türlerinin tanıtılmasının yararlı olacağını düşünüyorum… Teşekkürler…