Sürüngenler

Piton

Boy Ortalama 9 m

Özellikler Yağmur ormanlarında çoğunlukla ağaçlarda bulunur; aynı zamanda çok iyi yüzücü ve tırmanıcıdır. Dünyadaki en uzun yılandır ve uzunluğu nedeniyle çok tehlikelidir. Çok renkli, büyük ve güçlüdür. Sinirli bir hayvandır. Memeliler, kemirgenler ve kuşlarla beslenir. Dişi, 100 kadar yumurta bırakır.

Nil Kaplumbağası

Boy Kabuk boyu 100 cm

Özellikleri Genellikle sulak alanlarda, ılık göllerde ve büyük nehirlerde yaşar. Hafif tuzlu sulara uyum sağlayabilir. Karada uzun süre kalabilir. Sivri tırnağıyla en dik yerlere bile tırmanır. Balık, kabuklu ve yumuşakçalarla beslenir. Dişi, kumda açtığı çukura 50-60 yumurta bırakır.

Bukalemun

Boy 24-30 cm

Özellikleri Genellikle ağaçlarda yaşar. Çok yavaş hareket eder; çok uzun zaman hareket etmeden durur. Tüm böcekleri yer. Vücut rengi bulunduğu zemine göre değişebilir. Gözlerinden biri bir yöne diğeri başka bir yöne bakabilir. Dişi, 20 civarında yumurta bırakır.

Duvar Kertenkelesi

Boy 20 cm’ye kadar

Özellikler Bol güneşli, kayalık yerlerde, duvarlarda ve yıkıntılarda, seyrek olarak da ormanlarda bulunur. Böcek, larva ve örümcek yer. Dişi, Mayıs-Haziran aylarında toprakta açtığı deliğe 2-12 yumurta bırakır.

Benekli Kaplumbağa

Boy Kabuk boyu 19 cm’ye kadar

Özellikler Hem durgun sularda hem de akarsularda yaşar. Deniz kıyısında da yaşayabilir. Balık, kurbağa ve su böcekleriyle beslenir. Kışı sualtında uyuyarak geçirir. Dişi, Haziran ayında kıyıda açtığı yuvasına 3-12 kadar yumurta bırakır. Yumurtalar üç ay içinde açılır.

Yarı Sucul Yılan

Boy 150 cm’ye kadar

Özellikleri Suya yakın taşlık ve çayırlık yerlerde, bahçe ve tarlalarda bulunur. Yakalandığında kötü kokan, gazla karışık bir sıvı salgılar. Korkutulduğunda yere uzanıp, ağzını açarak ölü taklidi yapar. Kurbağa, küçük balık ve küçük memelilerle beslenir. Dişi, 6-13 yumurta bırakır.

Siyah Mamba

Boy 34 m

Özellikleri Güneşlenmeyi sever. Yalnız yaşar. Kemirgenler, diğer küçük memeli hayvanlar, kuşlar, kertenkeleler ve yarasalarla beslenir. Saatte 23 km hızla ilerler. Dünyadaki en hızlı yılandır. Zehiri tıbbi araştırmalarda kullanılır. Dişi, 6-15 kadar yumurta yumurtlar.

Dev Kertenkele

Boy 100 cm’ye kadar

Özellikleri Çöl ya da çöle benzer yerlerde yaşar. Ağaçlara tırmanır. Kemirici hayvanların yuvasını barınak olarak kullanır ya da kendisi çukur açar. Hızlı hareket eder. Kertenkele, yılan, kemirici, kuş ve sürüngen yumurtalarıyla beslenir; bazen kendi yavrularını da yer. Dişi, 10-12 yumurta yumurtlar.

Gila Canavarı

Boy 46-60 cm

Özellikleri Kuzey Amerika’da yaşayan tek zehirli kertenkeledir. Kuyruğundaki yağ deposu sayesinde aylarca yemek yemeden yaşayabilir. Kemirgenler, fare, kuş, kertenkele, kurbağa ve yumurtayla beslenir. Dişi, 3-15 yumurta bırakır.

Deniz Kaplumbağası

Boy Kabuk boyu 100 cm’ye kadar

Özellikler Deniz ve sıcak okyanuslarda yaşar. Balık, yengeç ve yumuşakçalarla beslenir. Mercan yuvaları ve kayaların yakınında avlanır. Dişi, üç yılda bir kez, haziran-temmuz aylarında yumurtlamak üzere doğduğu kıyıya gelir. Bir defada 100 yumurta bırakabilir.

Baran Engereği

Boy 55 cm’ye kadar

Özellikleri Alçak tepelerde çalılıklar arasındaki kayalık alanlarda yaşar. Küçük memelilerle beslenir. Yalnızca Türkiye’de bulunan bir türdür. Prof. Dr. İbrahim Baran tarafından bulunmuş ve adlandırılmıştır.

Yılan Kertenkele

Boy 50 cm’ye kadar

Özellikleri Ormanlık ve çalılık yerlerdeki taşlar altında ve kökler arasında yaşar. Omurgasız hayvanlarla beslenir. Eylül-nisan aylarında kış uykusuna yatar. Taş ve çalıların altına yaptığı yuvasına bir defada 5-26 yarı gelişmiş yavru doğurur. Yavrular bir kese içinde hep birlikte doğar.

Benekli Kertenkele

Boy 20 cm’ye kadar

Özellikleri Az bitkili, güneşi bol, kumluk ve taşlık yerlerde, taşların altında gizlenerek yaşar. Yılan gibi sürünerek bazen hızla kumlara gömülür. Dört ay kış uykusuna yatar. Örümcek, böcek ve onların larvalarıyla beslenir. Dişi, bir defada 2-10 yavru doğurur.

Körkertenkele

Boy 19-20 cm’ye kadar

Özellikleri Toprak içinde ve taşlar altında bulunur. Yumuşak toprakta başucuyla delik açar ve bu delikte yaşar. Böcek ve örümcek gibi omurgasız hayvanlarla beslenir. Dişi, 1-2 yumurta bırakır.

Dikenli Keler

Boy 35 cm’ye kadar

Özellikleri Kayalıklarda, taştan yapılmış bahçe duvarlarında ve taşlıklarda yaşar. Ağaçlara tırmanır. Ağırlıklı olarak böcek, bazen de meyve ve bitkilerin yumuşak kısımlarını yer. Kış uykusuna yatar. Yarıklara yaptığı yuvasına 12-15 yumurta bırakır.

Tosbağa

Boy Kabuk boyu 25-30 cm’ye kadar

Özellikleri Genellikle kumlu, taşlı ve kuru arazilerde yaşar; bazen bağ ve bahçelerde de görülür. Küçük boylu bitkilerin yaprak, çiçek ve meyvelerini, bazen de böcekleri yer. Toprak içine gömülerek 4-6 ay kış uykusuna yatar. Dişi, arka ayağıyla açtığı çukura 6-12 yumurta bırakır.

Geniş Parmaklı Keler

Boy 10 cm’ye kadar

Özellikler Taşlar altında ve kayalar arasında bulunur. Ürkültüldüğünde kuyruğunu yukarı büker. Çoğunlukla gece avlanır. Böcek ve örümceklerle beslenir. Yumurtlama işlemi yılda birkaç kez tekrarlanabilir. Dişi, oyuk ve çatlaklara 2 yumurta bırakır.

Mahmuzlu Yılan

Boy 50-70 cm

Özellikleri Kurak yerlerdeki kumlu ve taşlı yerlerde yaşar. Gündüzleri taş altlarında ve kemirici yuvalarında gizlenir. Küçük memeli hayvanlar, kertenkele ve bazen de salyangozla beslenir. Dişi, 18-20 yavru doğurur.

Doğu Mercan Yılanı

Boy 56-120 cm

Özellikleri Nemli, yoğun bitki örtüsüyle kaplı alanlarda göl ya da dere kenarlarında ve kanyonlarda yaşar, kertenkelelerle ve küçük yılanlarla beslenir. Dişi, haziran ayında 3-12 yumurta yumurtlar.

Anakonda

Boy ortalama 6 m

Özellikleri Suboğası olarak da bilinen anakonda, çok iri bir yılandır. Güney Amerika’nın sıcak bölgelerindeki bataklıklarda yaşar. Avını boğarak öldürür. Domuz, geyik, timsah, kuş, balık, kemirgenler ve diğer hayvanlarla beslenir. Dişi bir defada 20-40 yavru doğurur.

Köryılan

Boy 25-35 cm

Özellikleri Nemli topraklarda, taşların altında yaşar. Böcek ve küçük solucanları aramak için tünel kazar. Ele alınırsa parmaklara dolanır ve kuyruğunun ucundaki dikenini batırmaya çalışır; ancak dikenleri deriyi delecek kadar güçlü değildir. Dişi 4-8 yumurta bırakır.

Çizgili Kaplumbağa

Boy Kabuk boyu 25 cm’ye kadar

Özellikler Tatlısuyun olduğu her ortamda yaşayabilir. Balık ve bazı su canlılarını yiyerek beslenir. Kışı sualtında uyuyarak geçirir. Çok kirli sularda, hatta kanalizasyon ağızlarında bile yaşar. Dişi, karadaki yuvasına 9-20 yumurta bırakır.

Kral Kobra

Boy 4-6 m

Özellikleri Yalnız yaşar, fakat çiftleşme döneminde yanına bir eş bulur. Yılan ve kertenkeleyle beslenir. Dünyanın en büyük zehirli yılanıdır. Bir insanı 15 dakika içinde öldürebilecek güce sahiptir, fakat kavgadan uzak durur. Dişi, 20-50 yumurta bırakır.

Tuzlusu Timsahı

Boy 6-7 m’ye kadar

Özellikleri Yaşayan en büyük sürüngendir. Kıyı civarlarında, tatlısu nehirlerinde ve bataklıklarda yaşar. Tuza dayanıklıdır. Çok geniş bir yemek listesine sahiptir. Hemen hemen tüm kabuklular ve omurgalılarla beslenir. Dişi, 40-60 yumurta bırakır.

Eskülap Yılanı

Boy 150 cm’ye kadar

Özellikler Ormanlarda ve çalılarla örtülü taşlık yerlerde bulunur. Tırmanma yeteneği gelişmiştir. Küçük memeliler ve kuşlarla beslenir. Avını boğarak yer. Çok hareketlidir. Korkutulduğunda hareketsiz kalır. Eylül-ekim aylarını toprak içinde, köklerin arasında geçirir. Dişi, 5-8 yumurta yumurtlar.

Kaynak : Tübitak