Nedir

Hayvan Hakları nedir? Hayvan Sevgisi Nedir?

Aralık 2, 2009 | Kategori: İnci ŞİMŞEK

Hayvan Hakları Hayvan sevgisinden önce gelir…

Bu yazının kendimi bıraksam gözyaşlarına boğularak anlatacağım bir katmanı, şikayete yaslanan bir ucu var. Ama bunu kendime saklayacağım.. hocalık tavrımı takınarak buruk bir kalple konuşacağım sadece. Dilim döndüğünce anlatacağım. Biliyorum ki his öğretilmez ancak bilgi devredilebilir. Belki o, birkaç zihne çarpabilir.

Bir ideolojiye dönüştürüldüğünde sempatisinin kapsama alanı daralan herşey gibi (fenimizm, çevrecilik vs. ) hayvanseverliğinde belli bir sınıfa mahsus  ithal  moda bir duruşa dönüş(türül)mesi korkutuyor beni. Böyle bir bakış bozukluğunda anlam kaymasına uğrayan hayvansever sözcüğünü neredeyse bir sosyete hobisine indirgeyerek itici kılan şey, hayvan sevgisinin insan sevgisine alternatif teşkil ettiği şeklindeki yanılsama. Hayvansever insan sevmezmiş gibi. Oysa bütün canlılara, hatta cansızlara yönelik sevgi, insan sevgisine giden yolun ilk adımıdır. Hayvan sevmeyen ,daha doğrusu sevmeyi bilmeyen insanı nasıl sevsin ki?

Fakat burada sevgiden önce söz konusu edilmesi gereken şey haktır. Çünkü sevgi verip vermemeye bizim karar verdiğimiz birşeydir. Ama hak öyle değil. Onu vermek mecburiyetindeyiz. Bunun için, yaratılmış her şeyi Yaratan’ından ötürü seven, sevmenin aynı zamanda bir sorumluluk taşıma ve hak gözetme anlamına da geldiğini bilen eski kültür hayvan hakkı gözetmeyi onu sevmekten üstün tutar.

Günümüzde hayvan sevgisinin biraz şaibeli bir terime dönüşmesi bu bilinci kaybetmemizdendir. Oysa meşhurdur; Eyüp hasta leyleklerin tedavi edildiği, korunduğu bir mekandı. Sokak kedilerinin beslenmesi için kurulan vakıflar vardı. Kuş evleri şefkatin göstergesiydi eski yapılarda. İstanbul tavukların aç bırakıldığını fark ettiği anda sorumluları cezalandıran kadılar da tanımıştı.

Kanuni , bir ağacı saran karıncaları öldürmek için şeyhülislamı Ebussuud efendiye bir dörtlükle sual ettiğinde, ondan, karıncanın mahşerde Süleyman’dan davacı olacağını telmihen manzum bir cevapla zarif bir gözdağı almıştı. Kanuni Sultan Süleyman’ın manzum bir beyitle, Topkapı Sarayı’nın bahçesindeki meyve ağaçlarına zarar veren karıncaların itlafının dinen mümkün olup olmadığını sorduğu, “Dirahta ger ziyan etse karınca Günah var mıdır anı kırınca?” beyitine karşılık olarak yazdığı, ünlü,“Yarın Hakkın divanına varınca, Süleyman’dan hakkın alır karınca.” beyiti ünlüdür.

Menkibe mecmualarında anlatılır; Abdülkadir Geylani’nin , sitemle nazar ettiği bir kuşun oracıkta düşüp ölmesi üzerine, sırtındaki cübbeyi çıkarıp müridlerine verdiği ve satın bunu , bedelini de yoksullara dağıtın, belki şu kuşcağızın diyeti olur, dediği. Beyazıd-ı Bistaminin yolda giderken öldüresiye dövülen bir merkeple karşılaştığında onunla aynı yerden kanadığı. Ve hatta pek çoğu. Pratik hayatta farklı muameleler de gerçekleşmiş olabilir. Ama toplumsal algı kendisini en çok da bu tür rivayetlerde hissettirir ve bu, bir zihniyet halidir.

Neticede uyuyan bir kedinin rahatını bozmamak için eteğini kesmiş bir peygamberin ümmetiyiz ve kayıtlarda sabittir Ebu Derda’nın ölüm döşeğinde iken devesine dönerek ”Ey deve, kıyamet gününde benden davacı olma , sana taşıyabileceğinden fazla yük yüklemedim” dediği. İlle de Hz. Ömer’in, yerde bulduğu kanlı bir örtünün izini sürerek sırtı yaralı deveyi bulup acısını dindirmek için yollara düştüğü. Durumu sual eden Hz Ali’ye ”Yarın Rabb’im bana, Ey Ömer ben seni halife kıldım, sen neden devenin acısını dindirmedin, diye sormaz mı?” cevabını verdiği. Yiten bu bilinçtir. Ancak o bilincin sahiplenilmesi halinde; yasalara bazı belediyelerin bütün iyi niyetli çabalarına rağmen bir türlü çözülemeyen sokak hayvanları sorunu da bir biçimde çözümünü bulacaktır.

Bütün bunları canım yandığı için anlattım. Adına ne derseniz deyin, hayvan sevgisi hayvan hakları veya başka birşey. İşte o; İslami  insani ve medeni bir tavırdır. Üçünden birinde olsun kendine yer bulamayanlara gelince: Sorun bakalım; bu dünyanın yalnızca kendilerine ait olduğunu onlara kim söyledi?

EKOLOJİ DERGİSİNDEN PROF. N. BEKİROĞLU

Yorum Ekle



Yazar Hakkında

Cumhuriyetin temel ilkelerine bağlı, her yönüyle bağımsız, kendi insanları ile barışık bir ülkede yaşama özlemini taşıyan bir yurtsever.

Arşiv Takvimi

Aralık 2009
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Kas   Oca »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Eski Yazılar