03 Mart 1924 Türkiye’yi Laikleştiren Yasalar

Şer’iyye ve Evkaf ve Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Bakanlıklarının Kaldırılmasına Dair Kanun Teklifi

Madde 1 – Türkiye Cumhuriyeti’nde, kişiler arası ilişkileri düzenleyen hukuki işlemlere ait hükümlerin yasama ve yürütme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi ile onun oluşturduğu hükümete aittir. İslam dininin bundan başka, inançlar ve ibadetlerle ilgili bütün hükümlerin ve işlerinin yürütülmesi ve dini kurumların yönetimi için Cumhuriyetin başkentinde bir Diyanet İşleri Başkanlığı makamı kurulmuştur.

Madde 2 – Şer’iyye ve Evkaf Bakanlığı kaldırılmıştır.

Madde 3 – Diyanet İşleri Başkanı, Başbakanın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca atanır.

Madde 4 – Diyanet İşleri Başkanlığı Başbakanlığa bağlıdır. Diyanet İşleri Başkanlığının bütçesi Başbakanlık bütçesine katılmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı Teşkilatı hakkında bir tüzük düzenlenecektir.

Madde 5 – Türkiye Cumhuriyeti ülkesindeki bütün camilerin, mescitlerin, tekkelerin ve zaviyelerin idaresine; imam, hatip, vaiz, şeyh, müezzin ve kayyımların ve diğer görevlilerin tayinlerine ve görevden alınmalarına Diyanet İşleri Başkanı görevlidir.

Madde 6 – Müftüler [de] Diyanet İşleri Başkanlığına bağlıdır.

Madde 7 – Vakıf işleri, milletin gerçek yararlarına uygun bir şekilde halledilmek üzere, bir Genel müdürlük halinde şimdilik Başbakanlığa verilmiştir.

Madde 8 – Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Bakanlığı kaldırılmıştır.

Madde 9 – Cumhurbaşkanına vekaleten, barış zamanında ordunun emir ve kumandası ile görevli en yüksek askeri makam olarak Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur. Genelkurmay Başkanı görevlerinde bağımsızdır.

Madde 10 – Genelkurmay Başkanı, Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onaması ile atanır.

Madde 11 – Genelkurmay Başkanı, görevleri il ilgili konularda bütün bakanlıklarla iletişim kurar.

Madde 12 – Türkiye Büyük Millet Meclisi katında genel askeri bütçenin sorumluluğu Milli Savunma Bakanlığına aittir.

Madde 13 – İşbu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 14 – İşbu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Öğretim Birliği Hakkında Kanun Teklifi

Madde 1 – Türkiye’deki bütün bilim ve öğretim kurumları Milli Eğitim Bakanlığına bağlıdır.

Madde 2 – Şer’iyye ve Evkaf Bakanlığı veya özel vakıflar tarafından idare edilen bütün medreseler ve okullar Milli Eğitim Bakanlığına devredilmiş ve bağlanmıştır.

Madde 3 – Şer’iyye ve Evkaf Bakanlığı bütçesine okullar ve medreseler için konulan ödenekler Milli Eğitim bütçesine aktarılacaktır.

Madde 4 – Milli Eğitim Bakanlığı, dini bilgiler konusunda yüksek uzmanlar yetiştirmek üzere üniversitede bir İlahiyat Fakültesi kuracak ve [ayrıca] imamlık ve hatiplik gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesiyle görevli memurların yetişmesi için de ayrı okullar açacaktır.

Madde 5 – Bu kanunun yayımı tarihinden itibaren, genel eğitim ve öğretim hizmetleri vermekte olup, şimdiye kadar Milli Savunma Bakanlığına bağlı olan askeri rüşdiyeler ve idadilerle, Sağlık Bakanlığına bağlı olan Yetim Evleri, bütçeleri ve öğretim kadroları ile birlikte Milli Eğitim Bakanlığına bağlanmıştır. Anılan rüşdiye ve idadilerde bulunan öğretim kadrolarının nereye bağlı olacakları, gelecekte ait olacakları Bakanlıklar arasında belirlenip düzenlenecek ve o zamana kadar orduya mensup olan öğretmenler bu statülerini koruyacaktır.

Madde 6 – İşbu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 7 – İşbu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Halifeliğin Kaldırılmasına ve Osmanlı Hanedanının Türkiye Cumhuriyeti Ülkesi Dışına Çıkarılmasına Dair Kanun Teklifi

Madde 1 – Halife görevden alınmıştır. Halifelik, hükümet ve cumhuriyet anlam ve kavram(lar)ının içinde zaten var olduğundan halifelik makamı kaldırılmıştır.

Madde 2 – Görevden alınmış ve yıkılmış Osmanlı saltanatı hanedanın erkek ve kadın bütün üyeleri ve damatlar, Türkiye Cumhuriyeti topraklarında ikamet etmek hakkından sonsuza kadar yasaklanmışlardır. Bu aileye mensup kadınlardan doğmuş kimseler de bu madde hükmüne tabidirler.

Madde 3 – İkinci maddede anılan kimseler işbu kanunun ilanı tarihinden itibaren en çok on gün içinde Türkiye Cumhuriyeti topraklarını terk etmek zorundadırlar.

Madde 4 – İkinci maddede anılan kimselerin T.C. vatandaşlığı sıfatı ve hakları kaldırılmıştır.

Madde 5 – Bundan böyle, ikinci maddede sözü edilen kimseler Türkiye’de taşınmaz mal sahibi olamazlar. İlişiklerinin kesilmesi için bir yıl süre ile vekalet yoluyla devletin mahkemelerine başvurabilirler. Bu sürenin geçmesinden sonra hiçbir mahkemeye başvurma hakları yoktur.

Madde 6 – İkinci maddede sözü edilen kimselere, yol masraflarına karşılık, bir defaya mahsus ve servet derecelerine göre farklı olmak üzere, hükümetçe uygun görülecek miktarlar ödenecektir.

Madde 7 – İkinci maddede anılan kimseler Türkiye Cumhuriyeti topraklarındaki tüm taşınmazlarını bir yıl içinde, hükümetin bilgisi dahilinde ve uygun görüşüyle tasfiye etmek zorundadırlar. Sözü edilen taşınmazları tasfiye etmedikleri takdirde bunlar hükümet eliyle tasfiye olunarak bedelleri kendilerine verilecektir.

Madde 8 – Osmanlı İmparatorluğunda padişahlık etmiş kimselerin, Türkiye Cumhuriyeti topraklarındaki tapuya bağlı taşınmaz malları millete intikal etmiştir.

Madde 9 – Kaldırılmış padişahlığa ait sarayların, kasırların ve öteki yerlerin içindeki döşemeler, takımlar, tablolar, güzel sanat eserleri ve diğer bütün taşınır mallar millete intikal etmiştir.

Madde 10 – Hakanlık mülkleri (Emlak-i Hakaniye) adı altında olup daha önce millete devredilen mülkler ile birlikte, kaldırılmış padişahlığa ait tüm mülkler ve eski Hazine-i Hümayun (Padişahlık Hazinesi), içindekilerle birlikte saray, kasırlar ve binalar ve arazi millete intikal etmiştir.

Madde 11 – Millete intikal eden taşınır ve taşınmaz malların belirlenmesi ve korunması için bir tüzük hazırlanacaktır.

Madde 12 – İşbu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 13 – İşbu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.